Print

fot. PTSM-JR

W dniu 6 października 2020 roku uczniowie klasy V b ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze uczestniczyli w ciekawej wycieczce krajoznawczo-historycznej, do Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalnia” w Wałbrzychu – placówki muzealnej otwartej w 2014 r. . Młodzi kamiennogórzanie uczestniczyli w „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

 

Po przyjeździe minibusem PKS Kamienna Góra do Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalni” w Wałbrzychu skierowali się do kawiarni „Sztygarówka”, gdzie mogli odpocząć oraz zjeść drugie śniadanie.

Tam też spotkali się z przewodnikiem Januszem Kurcem, który zaprosił ich na zwiedzanie wchodzącego w skład Centrum Nauki i Sztuki Muzeum Przemysłu i Techniki, a założonego w 1999 roku. Zwiedzanie kompleksu po byłej największej wałbrzyskiej Kopalni Węgla Kamiennego „Julia”, który obejmuje najstarszy i największy zachowany zespół górniczych budowli przemysłowych pochodzących z przełomu XIX i XX wieku w Wałbrzychu. Na początku zwiedzania poznali budynek łaźni wybudowany w 1915 r. Zwiedzane przez nich wystawy prezentowały dzień pracy górnika oraz specyfikę pracy w kopalni. Już w pierwszym pomieszczeniu dowiedzieli się, że praca w kopani należała do bardzo trudnych, a każdy górnik rozpoczynający swoją „szychtę” pobierał górniczą markę, które w zależności od zmiany miały kształt koła, kwadratu lub trójkąta. W kolejnej sali wystawowej Łaźni łańcuszkowej poznali elementy roboczego stroju górnika pracującego pod ziemią: buty, spodnie drelichowe, koszule, kurtki, rękawice drelichowe oraz najważniejsze kaski górnicze. W następnej sali Lampowni zobaczyli makietę „Lisiej Sztolni”, otwartej w 1794r. Sztolnia udostępniała 19 pokładów węgla należących wówczas do trzech kopalń: „Fuchs”, „Emilie” i „Luise Charlotte”. Wydobycie węgla prowadzone było metodą odkrywkową , Sztolnia przystosowana była do spławu węgla łodziami. Wiele emocji wzbudziła wśród nich ekspozycja prezentująca elementy kartografii i miernictwa górniczego, przedmioty z zakresu ratownictwa górniczego, tradycji górniczych (mundury górnicze, czako i marki górnicze, dyspozytorka, urządzenia ucieczkowe, pamiątki górnicze związane z pracą czy drobne urządzenia stosowane w pracy na kopalni, a także pamiątki związane z z obchodami Barbórki: (zaproszenia, ceramiczne kufle). Ponadto dowiedzieli się, dlaczego galowy mundur górniczy ma 29 guzików oraz że czako z czarnym pióropuszem noszą górnicy pracujący pod ziemią, z zielonym pióropuszem dyrektor generalny, z białym pióropuszem – nadzór kopalni, a czako z czerwonym pióropuszem noszą członkowie orkiestry górniczej.

Następnie uczestnicy wycieczki zobaczyli windy zwożące górników do pracy pod ziemię oraz usłyszeli zaprezentowany przez przewodnika jeden z sześciu sygnałów wykonawczych oraz udali się do pomieszczenia, w którym znajdowały się wielkogabarytowe maszyny i urządzenia transportu kopalnianego. Kolejnym zwiedzanym przez nich pokopalnianym obiektem była maszynownia szybu „Julia”, w której znajdowały się elektryczna maszyna wyciągowa szybu Julia-Zachód dla przewozu ludzi oraz urobku, a także przetwornica maszyny wyciągowej przeznaczonej do przetwarzania prądu zmiennego na prąd stały, niezbędny do zasilania silnika prądu stałego maszyny wyciągowej Julia-Wschód. Urządzenia pochodzące z 1911 r. były eksploatowane do 1996 r., tj. do zakończenia wydobycia węgla w kopalni „Julia”.

Po zwiedzeniu maszynowni szybu „Julia” spacerując za przewodnikiem dotarli do wieży widokowej wybudowanej na miejscu dawnej chłodni kominowej. Na tarasy wieży mogli dojść schodami lub dojechać windą. Z tarasów mogli podziwiać pokopalniany krajobraz z wieżami wyciągowymi szybów „Julia” oraz „Sobótka”.

Na zakończenie ruszyli na turystyczny spacer podziemną trasą turystyczną, gdzie zobaczyli m. in. stare fotografie górników, figurkę św. Barbary – patronki górników. Słuchając opowieści przewodnika o trudnej górniczej pracy mogli zaobserwować na podziemnych ekspozycjach górnika strzałowego „fedrujących” górników czy zespół mierniczych. Ponadto dowiedzieli się jaką rolę w kopalni pełniły szczury oraz usłyszeli legendę o Janku – „pierwszym górniku”, który w trakcie pogoni za lisem znalazł węgiel. Spacerując podziemnym chodnikiem widzieli zamontowane liczne czujniki gazu oraz aparaty telefoniczne, służące bezpiecznej pracy górników, a także różnorodne urządzenia i narzędzia wykorzystywane w trakcie „Szychty” przez górników dołowych.

Po wyjściu na powierzchnię i pożegnaniu się z przewodnikiem Januszem Kurcem powrócili do kawiarni „Sztygarówka” na drobne zakupy pamiątkowe oraz słodkie „co nie co”. Po zrobieniu sobie wspólnego, klasowego zdjęcia z figurą górnika w mundurze galowym znaleźli jeszcze czas na zwiedzenie wystawy plenerowej elementów zabytkowych maszyn górniczych prezentującą m. in. wagoniki z ostatnim wydobytym węglem w ZG „Victoria”, ZG „Chrobry” oraz ZG „Julia”.

Po zrobieniu sobie ostatniego klasowego zdjęcia z wieżą widokową w tle minibusem PKS Kamienna Góra, pełni wrażeń ze zwiedzania ciekawej ekspozycji muzealnej związanej z historią górnictwa węgla kamiennego powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad młodymi uczestnikami wycieczki sprawowali: Małgorzata Rusnarczyk – wychowawczyni klasy, Maria Pasiut – opiekunka oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK.